เมื่อปฏิทินเวียนมาถึงสัปดาห์สุดท้ายของเดือนเมษายน แสงไฟสปอร์ตไลท์ในโลกโซเชียลและพื้นที่กิจกรรมภาคประชาสังคมทั่วโลกต่างพร้อมใจกันฉายไปที่กลุ่มคนกลุ่มหนึ่งที่มักจะถูกทำให้ “มองไม่เห็น” หรือถูกบีบให้มีที่ยืนอย่างจำกัดในหน้าประวัติศาสตร์ นั่นคือจุดเริ่มต้นของ Lesbian Visibility Week หรือสัปดาห์แห่งการตระหนักรู้ถึงการมีตัวตนของเลสเบี้ยน
ในปี 2026 นี้ The Noize Magazine อยากชวนคุณมองให้ลึกไปกว่าแค่การเปลี่ยนรูปโปรไฟล์เป็นสีรุ้งหรือสีธงเลสเบี้ยน เพราะหัวใจสำคัญไม่ใช่แค่แสดงเชิงสัญลักษณ์ถึงการมีตัวตน แต่คือการตั้งคำถามว่า “เรากำลังทิ้งใครไว้ข้างหลังอยู่รึเปล่า” ท่ามกลางกระแสการนิยามตนเองที่หลากหลายและการต่อสู้เพื่อสิทธิความหลากหลายทางเพศที่เข้มข้นขึ้นกว่าเดิมในสังคมปัจจุบันที่ชุมชนเควียร์ตกเป็นเป้าของการโจมตีและลิดรอนสิทธิในหลายๆ พื้นที่ทั่วโลก
Lesbian Visibility Week คืออะไร
Lesbian Visibility Week คือสัปดาห์แห่งการเฉลิมฉลอง สร้างการตระหนักรู้ และแสดงการสนับสนุนต่อเลสเบี้ยน ไบเซ็กชวล ทรานส์เจนเดอร์ และเควียร์ รวมไปถึงแสดงถึงความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันภายในชุมชนเลสเบี้ยน เพื่อสร้างความสามัคคีและยกย่องบุคคลชายขอบ
ซึ่งในสัปดาห์นี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อเป็นกระบอกเสียงแห่งความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน มุ่งเน้นไปที่การเชิดชูผู้หญิงทุกคนและนอนไบนารี่จากชุมชนชายขอบ ให้พวกเขาเป็นที่รับรู้ เข้าใจ และสร้างความมั่นคงให้กับชุมชนแห่งนี้
เพราะคนรักหญิงรักหญิงไม่ได้เรียกแค่เพียงเลสเบี้ยนอย่างเดียว
หนึ่งในความเข้าใจผิดที่ใหญ่ที่สุดคือการเหมารวมว่าผู้หญิงที่รักผู้หญิงทุกคนต้องเรียกตัวเองว่า Lesbian (เลสเบี้ยน) เท่านั้น ในความเป็นจริงแล้ว อัตลักษณ์ทางเพศนั้นลื่นไหลและซับซ้อนกว่านั้นมาก นักวิชาการและนักเคลื่อนไหวในปัจจุบันจึงมักใช้คำว่า Sapphic (แซฟฟิค) เป็นคำกว้างๆ หรือ Umbrella Term เพื่อครอบคลุมกลุ่มคนทุกกลุ่มที่มีรสนิยมทางเพศรักเพศเดียวกันหรือรักหลายเพศ
ภายใต้ร่ม Sapphic นี้ ประกอบไปด้วยความหลากหลายที่ไม่จำกัดแค่เพียงเลสเบี้ยน แต่ยังรวมถึง Bisexual, Pansexual, Queer หรือแม้แต่ Neptunic การเลือกใช้คำเหล่านี้เป็นเรื่องของ Sexual Orientation (รสนิยมทางเพศ) ซึ่งเราต้องแยกออกจาก Gender Identity (อัตลักษณ์ทางเพศ) อย่างชัดเจน (สามารถอ่าน/ฟังเพิ่มได้ที่ Sapphicity: SOGIESC)
หลายคนอาจตั้งคำถามว่า “ถ้าฉันเป็นผู้หญิงที่รักผู้หญิง แต่ไม่สบายใจที่จะเรียกตัวเองว่าเลสเบี้ยน ฉันผิดปกติไหม?” คำตอบคือไม่เลย คุณสามารถนิยามตัวเองว่าเป็น Gay, Queer หรือ Sapphic ได้ตามความสบายใจ การไม่ใช้คำว่าเลสเบี้ยนไม่ได้แปลว่าคุณเกลียดเลสเบี้ยน หรือเป็น Lesbophobic แต่มันคือการซื่อสัตย์ต่อความรู้สึกและตัวตนที่แท้จริงของคุณ ซึ่งคุณเท่านั้นที่จะเข้าใจตัวเองได้ดีที่สุด
L with the T: เมื่อความหลากหลายต้องไม่กลายเป็นการกีดกัน
ประเด็นที่ร้อนแรงและสำคัญที่สุดในระยะหลังมานี้ คือการเผชิญหน้ากับทัศนคติแบบ Transphobia ภายในชุมชนเอง เรามักจะเห็นการถกเถียงว่า Trans Women (ผู้หญิงข้ามเพศ) หรือกลุ่ม Non-binary (นอนไบนารี่) ควรถูกนับรวมอยู่ในพื้นที่ของเลสเบี้ยนหรือไม่
มีกลุ่มที่เรียกตัวเองว่า TERF* (Trans-Exclusionary Radical Feminist) หรือกลุ่มเลสเบี้ยนบางส่วนที่พยายามผลักไสผู้หญิงข้ามเพศออกไป โดยอ้างว่าคนเหล่านี้ไม่มี “ประสบการณ์ร่วม” แบบผู้หญิงแท้ๆ หรือพยายามเข้ามาลบล้างตัวตนเลสเบี้ยนดั้งเดิม
การที่ใครสักคนนิยามว่าตัวเองคือผู้หญิง แม้ว่ากระบวนการ Transition จะอยู่ในขั้นตอนไหน หรือยังไม่เริ่มเลยก็ตาม จิตสำนึกและประสบการณ์การถูกกดขี่ในฐานะผู้หญิงของเขานั้นเป็นเรื่องจริง การกีดกันพวกเขาออกจากชุมชนไม่ได้ทำให้ “คุณค่า” ของเลสเบี้ยนสูงขึ้น ในทางกลับกัน มันกลับสร้างบรรยากาศที่เป็นพิษและทำให้ชุมชนแห่งนี้กลายเป็นพื้นที่ที่ไม่ปลอดภัยสำหรับทุกคน
สร้างพื้นที่ปลอดภัยที่ไร้พรมแดน
หัวใจของ สัปดาห์แห่งการตระหนักรู้ถึงการมีตัวตนของเลสเบี้ยน คือความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน เป้าหมายหลักคือการยกย่องผู้หญิงทุกคน รวมถึงกลุ่มคนที่อยู่ชายขอบ ให้ได้รับการยอมรับและทำความเข้าใจอย่างแท้จริง
การสนับสนุนคนข้ามเพศและนอนไบนารี่ไม่ถือเป็นการลดทอนคุณค่าของเลสเบี้ยนแต่อย่างใด เพราะการมีอยู่ของอัตลักษณ์หนึ่งไม่ได้หมายความว่าอีกอัตลักษณ์หนึ่งต้องหายไป เราสามารถเฉลิมฉลองความภูมิใจในแบบเลสเบี้ยนไปพร้อมๆ กับการโอบรับพี่น้องทรานส์เจนเดอร์ได้ เหมือนที่เว็บไซต์ทางการย้ำเตือนเสมอว่า “L with the T”
ถึงเวลาแล้วที่เราจะก้าวข้ามกรอบแคบๆ ของการนิยามเพศสภาพแบบเดิมๆ แล้วหันมาเคารพในการตัดสินใจและการนิยามตนเองของเพื่อนมนุษย์ ไม่ว่าคุณจะอยู่ในคอมมูนิตี้หรือเป็นคนนอก การใช้คำเรียกที่เหมาะสมและการรับฟังอย่างเปิดใจ คือจุดเริ่มต้นของการสร้างสังคมที่ความหลากหลายไม่ใช่แค่เรื่องของการมองเห็น แต่คือเรื่องของการยอมรับและอยู่ร่วมกันอย่างเท่าเทียม
สัปดาห์นี้จึงไม่ใช่แค่การเฉลิมฉลอง แต่คือการทบทวนตัวเองว่า เราพร้อมหรือยังที่จะเรียนรู้เพิ่มเติมเพื่อเป็นกระบอกเสียงให้คนที่ถูกลืม รวมทั้งพร้อมที่จะทำให้ชุมชนหญิงรักหญิงเป็นบ้านที่อบอุ่นสำหรับทุกคนอย่างแท้จริงหรือไม่
Transphobia ควรที่จะต้องหายไป และชาวเลสเบี้ยนจะต้องก้าวไปข้างหน้าโดยที่ไม่มีการกีดกันทรานส์เจนเดอร์และนอนไบนารี่ออกจากชุมชนเลสเบี้ยนแห่งนี้
* TERF หรือ Trans-Exclusionary Radical Feminist หรือ เฟมินิสต์หัวรุนแรงที่กีดกันคนข้ามเพศ หรือเรียกง่ายๆ ว่าเป็น Transphobia ไม่ยอมรับตัวตนและประสบการณ์ของคนข้ามเพศและนอนไบนารี่ และรวมไปถึงกลัวว่าพวกเขาจะเข้ามาแย่งทรัพยากรและพื้นที่ของผู้หญิง รวมไปถึงอ้างว่ากลุ่มคนข้ามเพศจะเป็นกลุ่มผู้ชายที่แฝงตัวเข้ามาทำร้ายหรือคุกคามผู้หญิง
Lesbian Visibility Week คืออะไร และมีเป้าหมายอะไร?
Lesbian Visibility Week คือ สัปดาห์แห่งการตระหนักรู้ถึงการมีตัวตนของเลสเบี้ยน มีเป้าหมายเพื่อ สร้างความตระหนักรู้ และ ฉลองการมีตัวตน ของผู้หญิงและ Non-binary ที่เป็นเลสเบี้ยน
L with the T มีความหมายสำคัญอย่างไร?
เป็นการเน้นย้ำถึงความเป็นพันธมิตร ระหว่าง เลสเบี้ยน (L) และ คนข้ามเพศ (T) เพื่อแสดงให้เห็นว่าทั้งสองกลุ่ม สนับสนุนและเป็นส่วนหนึ่งของกันและกัน
ทำไมจึงมีความจำเป็นต้องเพิ่ม “การมองเห็น” (Visibility) ของชาวเลสเบี้ยน?
เพราะชาวเลสเบี้ยนมักถูกมองเห็นน้อยกว่ากลุ่มอื่นใน LGBTQIAN+ ทำให้เกิดปัญหา ขาดต้นแบบ และ ความไม่สบายใจในการเปิดเผยตัวตน
ความท้าทายหลักของชาวเลสเบี้ยนในที่ทำงานคืออะไร?
มีรายงานว่าชาวเลสเบี้ยนในที่ทำงานจำนวนมากรู้สึกว่าไม่สามารถพูดคุยเรื่องชีวิตส่วนตัว นอกเหนือจากงานได้ ซึ่งส่งผลต่อความรู้สึก ไม่ปลอดภัย
Sources:
- https://www.facebook.com/VFFhearsyou/posts/226916902583684
- https://www.lesbianvisibilityweek.com/
- https://www.nbcnews.com/feature/nbc-out/pro-lesbian-or-trans-exclusionary-old-animosities-boil-public-view-n958456
เผยแพร่ครั้งแรก 25 เมษายน 2022